Markaziy Osiyoda oziq-ovqat xavfsizligini qanday yaxshilash mumkin?

Iqlim o‘zgarishlari, cho‘llashish, suv tanqisligi kabi global muammolar, qolaversa, aholi sonining muttasil oshib borishi barcha davlatlar uchun oziq-ovqat xavfsizligini kun tartibidagi asosiy masalaga aylantirdi.

Oziq-ovqat xavfsizligi bu oziq-ovqat mahsulotining sanitariya, veterinariya, veterinariya-sanitariya, fitosanitariya qoidalari va normalariga mosligidir.

Mutaxassislarning taʼkidlashicha, Markaziy Osiyo mamlakatlari oziq-ovqat xavfsizligi bilan bog‘liq jiddiy muammolarga duch kelmoqda. Vaziyatni yaxshilash uchun mintaqa davlatlari o‘zgaruvchan suv rejimiga chidamli, serhosil ekin navlarini yaratishi va o‘zaro savdo hajmini oshirishi kerak.

Yashil iqtisodiyot nima? O‘zbekiston yashil iqtisodiyotga qachon o‘tadi?

Karl Burkart yashil iqtisodiyotni oltita asosiy sektorga asoslangan deb taʼriflagan:

– Qayta tiklanadigan energiya;

– Yashil binolar;

– Barqaror transport;

– Suvni boshqarish;

– Chiqindilarni boshqarish;

– Yerni boshqarish.

Global biznes vakili bo‘lgan Xalqaro Savdo Palatasi (ICC) yashil iqtisodiyotni: «Iqtisodiy o‘sish va ekologik masʼuliyat ijtimoiy rivojlanishdagi taraqqiyotni qo‘llab-quvvatlagan holda o‘zaro mustahkamlovchi rejimda birgalikda ishlaydigan iqtisodiyot» – deb taʼriflaydi.

Go‘sht narxi qachon arzon bo‘ladi?

Doimo aholining barcha qatlamlari diqqat markazida bo‘lib kelgan ushbu dolzarb masalalardan biri bu birlamchi zarur tovarlar narxining ko‘tarilishidir. Non, shakar, sariyog‘, un, go‘sht va boshqa mahsulotlar narxlarining ko‘tarilishi har bir insonning qiziqishlariga taʼsir etmay qolmaydi. Ushbu qiziqish nafaqat mamlakatimiz aholisi, balki, dunyoning boshqa ko‘plab mamlakatlari fuqarolari uchun ham xosdir.

Globalproductprices.com sayti maʼlumotlariga ko‘ra 79 mamlakatga asoslanib, 2023-yilning shu davridagi 1 kg go‘sht uchun o‘rtacha narx 14,57 AQSH dollarini tashkil qiladi. Eng past narx 3,67$ (Pokiston) va eng yuqori narx 59,93$ (Janubiy Koreya) bo‘lgan.

Rossiya “don kelishuvi”ni bekor qildi, bu O‘zbekistonga qanday taʼsir qiladi?

O‘tgan yil 22 iyulda Rossiya, Turkiya, Ukraina va BMT vakillari tomonidan imzolangan Qora dengiz tashabbusi Ukraina don va oziq-ovqat mahsulotlarini, shuningdek, Qora dengiz orqali uchta portdan, jumladan, Odessadan o‘g‘itlarni eksport qilishni nazarda tutadi. Kema harakatini muvofiqlashtirish bilan Istanbuldagi Qo‘shma muvofiqlashtirish markazi shug‘ullanadi. Putinning taʼkidlashicha, G‘arb Ukraina donining ko‘p qismini muhtoj Afrika davlatlariga emas, balki o‘z davlatlariga eksport qiladi. Don tashabbusi paketli bitimning ajralmas qismi hisoblanadi. Ikkinchi qism – uch yilga mo‘ljallangan Rossiya-BMT memorandumi Rossiyaning oziq-ovqat va o‘g‘itlar eksportini blokdan chiqarishni nazarda tutadi, asosiy vazifalar qatorida “Rosselxozbank”ni SWIFT tizimiga qayta ulash, qishloq xo‘jaligi texnikasini yetkazib berishni qayta tiklash, ehtiyot qismlar va xizmatlar, Tolyatti-Odessa ammiak quvurini tiklash va boshqa bir qator tadbirlar ham bor. Rossiya tomoni vakillari taʼkidlaganidek, paketli kelishuvning ushbu qismi hozircha bajarilmagan.

Bugungi kunda iqlim o‘zgarishi, ob-havoning anomal isishi natijasida suv muammosi!

So‘nggi vaqtlarda nafaqat mamlakatimizda, balki Markaziy Osiyo davlatlarida iqlim o‘zgarishi sabab suv tanqisligi muammosi yildan-yilga jiddiy tus olmoqda. Yurtimiz iqtisodiyotining yetakchi tarmoqlaridan biri bo‘lgan qishloq xo‘jaligida esa suvning o‘rnini hech narsa bilan o‘lchab bo‘lmaydi.

Kelgusida suv tanqisligi yurtimiz agrar tarmog‘ida qanday muammolarni keltirib chiqarishi mumkin? Bunday muammolarning oldini olishda soha mutaxassislari tomonidan qanday ishlar amalga oshirilmoqda?

Iste'mol savatchasi: Mandarin USD 1.35 ~ 1/KG; Limon USD 0.85 ~ 2.14/KG; Avokado USD 0.99 ~ 4.14/KG; Mango USD 0.78 ~ 5.50/KG; Banan USD 0.42 ~ 1.11/KG

Translate »